|
's-Hertogenbosch
53e Welsh Infanteriedivisie
De Britse 53e (Welsh) Infanteriedivisie was een beroemde eenheid van
het Britse leger actief in zowel de Eerste als de Tweede
Wereldoorlog met name bekend om haar cruciale rol in de bevrijding
van 's-Hertogenbosch in oktober 1944 was chaotisch en ingrijpend.
Zes dagen lang duurde de strijd tussen het Duitse leger en de
geallieerden. Het is de enige stad die door de complete 53e Welsh
Divisie is bevrijd. Zo ontstond een bijzondere band tussen Wales en
's-Hertogenbosch die nog steeds bestaat.
Geschiedenis
|
De 53e (Welsh) Infanteriedivisie nam tijdens de Eerste Wereldoorlog
deel aan de Slag om Gallipoli en de Eerste slag om Gaza. Na de
oorlog bleef de divisie actief.
Tussen 1939
en 1940 maakte de divisie deel uit van de Home Defence Forces of the United
Kingdom en was gelegerd in Wales. In april 1940 werd de divisie verplaatst
naar Noord-Ierland, waar ze tot november 1941 bleef. Tussen 1941 en 1943 was
de divisie belast met de verdediging van Kent en de zuidkust van Engeland.
De 53e (Welshe) Infanteriedivisie maakte deel uit van het 2e leger. In
oktober 1943 werd de 159ste Infanteriebrigade van de 53e overgeheveld naar
de 11e Pantserdivisie en werd de 71ste Infanteriebrigade toegevoegd aan de
53e. Tot Operatie Overlord was de divisie bezig met trainen.
Op 28 juni 1944 landde de 53e (Welsh) Infanteriedivisie in Normandië en
werd toegevoegd aan het 12e Legerkorps. De divisie nam deel aan Operatie
Goodwood en bij gevechten om de Zak van Falaise. De 53e (Welsh)
Infanteriedivisie rukte op richting Nederland en bevrijdde op 24 oktober
1944 ’s-Hertogenbosch. In december 1944 werd de divisie toegevoegd aan het
30e Legerkorps en was een van de Britse divisies die betrokken was bij de
Slag om de Ardennen. De divisie nam ook nog deel aan Operatie Veritable. Op
30 maart 1945 nam de 53e Welsh Division deel aan de Tankslag in het Woold
nabij Winterswijk, waarbij ze tien tanks verloor.
De 53e (Welsh) Infanteriedivisie
eindigde de oorlog in Hamburg. De divisie was later
|
|
De Britse 53e (Welsh) Infanteriedivisie
schouderembleem. |
|
gelegerd in het Rijnland en werd in 1947 ontbonden om de 2e Infanteriedivisie in
Duitsland te hervormen. Een jaar later werd de divisie nieuw leven
ingeblazen om te dienen als onderdeel van het Britse Territorial
Army. In 1968 werd de 53e (Welsh) Infanteriedivisie definitief
ontbonden.
Als de Welsh veteranen een monument
willen oprichten voor hun alle in West Europa gesneuvelde kameraden
kiezen zij voor ’s-Hertogenbosch. Het monument werd in 1952 onthuld
op de plaats waarop 24 oktober 1944 de eerste Tommies de stad binnen
drongen. ’s-Hertogenbosch heeft als zovele plaatsen in Nederland
haar bevrijders nooit vergeten en zeker niet hen die de hoogste
offer hebben gebracht.
Het Welsh Division Schild
Dit Welsh
Division wapenschild hangt in de Welsh Room op het stadhuis in
’s-Hertogenbosch. Het hout is afkomstig van de ruïne van de Llandaff
Cathedral in Cardiff die in de oorlog door de Duitse bombardementen
deels verwoest was. Het schild werd op de eerste verjaardag van de
bevrijding van ’s-Hertogenbosch op 27 oktober
1945 door Major General Ross aan de stad aangeboden.
|
|
53rd Welsh Division Memorial
Het monument is onthuld op 25 oktober
1952 door generaal Coleman, een bisschop uit Wales heeft de
gedenknaald gewijd. Daarna werd het
overgedragen aan
burgemeester mr. H.J.M. Loeff. Het monument bestaat uit een sobere
gedenknaald opgericht door de Welsh Division in samenwerking
met de gemeente
's-Hertogenbosch ter herinnering aan de gesneuvelden van de Welsh
Division die 's-Hertogenbosch in oktober 1944 bevrijdde. De
gedenknaald is bekroond met een kruis met een reliëf van vlechtwerk.
Afgebeeld zijn verder het embleem van de divisie en de jaartallen
'1939-1945'. De
plaquette onderaan is in oktober 1972 aangebracht ter vervanging van
een houten bord. De locatie van het monument was een bewuste keuze
van de overlevenden van de 53ste Welsh Divisie. In de opmars naar de
stad gestart vanaf de lijn Geffen - Heesch werd op 23 oktober 1944
Rosmalen bevrijd. Een dag later kwamen de eerste Britse soldaten aan
op de plek die nu 53rd Welsh Divisionplein heet. Op dat moment begon
de aanval op de stad die leidde tot de bevrijding van
's-Hertogenbosch op 27 oktober 1944.
De tekst op de zuil luidt: 'To
those who deserve to be eternally remembered' 'Voor degenen die het
verdienen om eeuwig herinnerd te worden'.
De tekst op de plaquette
luidt: 'This Memorial was erected by members of
|
53rd (Welsh) Division in
memory of their comrades who died in the fighting in North West Europe
during the years 1944-1945. It was placed here to commemorate the fact that
the Town of 's-Hertogenbosch was liberated by the Division in October 1944
after bitter fighting.' 'Dit monument is opgericht door leden van de 53rd
(Welsh) Division ter nagedachtenis aan hun
kameraden die zijn omgekomen
tijdens de gevechten in Noordwest-Europa in
de jaren 1944-1945. Het werd hier geplaatst ter herdenking van het feit
dat de stad
's-Hertogenbosch in oktober 1944 door de divisie werd bevrijd na
hevige gevechten.'
Bastion Sint Anthonie en de bevrijding in 1944
Bastion Sint Anthonie speelde een belangrijke rol in de bevrijding
van 's-Hertogenbosch in 1944.
In de ochtend van 24 oktober 1944 was de Britse Welsh Divisie bezig
om vanuit het noordoosten 's-Hertogenbosch te bevrijden van de
Duitsers. De Diezebrug was korte tijd in handen van onze
bondgenoten maar zij moesten toezien dat de brug door de vijand werd
opgeblazen. Hetzelfde lot ondergingen de resterende bruggen over de Zuid
Willemsvaart. Het centrum kon niet bereikt worden. Dat was een grote
tegenvaller de revanche kwam middags.
De Anthoniebrug over de Zuid Willemsvaart was opgeblazen maar de
deuren van Sluis 0 stonden dicht en waren onbeschadigd. Britse
vlammenwerpers dreven vanaf de overzijde van het kanaal de Duitsers
uit de huizen langs de zuidoever. Bovendien werd er een rookgordijn
aangelegd. Hierachter konden infanteristen van de Royal Welsh
Fuseliers ongezien over het smalle voetpad van de sluisdeuren de
overkant bereiken. In een stormaanval hebben zij op bastion Anthonie
een bruggenhoofd gevestigd.
Daardoor konden de Royal Engineers in de nacht een Baileybrug naast
de sluisdeur bouwen. Via deze brug heeft de volgende
|
morgen het gros van de Welsh divisie het centrum van de stad kunnen
binnendringen en bevrijden.
Ter herinnering aan de bevrijding door de Welshmen werd een monument
geplaatst. Het monument is uitgevoerd in corten staal bestaat uit
twee in plaatstaal uitgesneden Britse soldaten en heeft dezelfde
kleur als de uniformen van de Britse
soldaten in 1944. Het Monument is in 1994
onthult door Graham Dugdale.
The Royal Welsh burg
De in 2015 geopende "The Royal Welsh burg" in 's-Hertogenbosch
herdenkt de 146 omgekomen soldaten van de 53e Welsh Divisie die
omkwamen tijdens de bevrijding van de stad in oktober 1944.
Tekst op de brug:
The Royal Welsh brug
Na een bezettingsperiode van vierenhalf jaar en een zesdaagse
krijgshaftige bevrijdingsstrijd door de 53e Welsh Divisie (thans
Royal Welsh), werd de stad 's-Hertogenbosch op 27 oktober 1944
bevrijd.
's-Hertogenbosch heeft zijn relatie met de Royal Welsh gekoesterd in
het besef dat de naoorlogse ontwikkeling van de stad in zijn volle
breedte tot bloei kon komen dankzij de inzet van dappere militairen
uit Groot-Brittannië, en in het bijzonder uit Wales. Als eerbetoon
is met de naamgeving van
the Royal
|
|
Welsh
brug en het zichtbaar maken van de Roll of Honour de 146 namen van de Britse militairen die
voor de vrijheid van 's-Hertogenbosch het hoogste offer brachten
uiting gegeven aan de dankbaarheid van de getroffen oorlogsgeneratie
en alle daaropvolgende generaties.
Gedenkteken 53rd
Welsh Infantry Division
In 2019 heeft een plaquette ter nagedachtenis aan de 53rd Welsh
Infanterie Division een vaste plaats gekregen in de Gedachteniskapel
in de kooromgang van de Sint Janskathedraal in 's-Hertogenbosch. Dit naar
aanleiding van het herdenken van de bevrijding van 's-Hertogenbosch
75 jaar geleden. De Welshcross was in 1985 al aan de kathedraal
overhandigd.
De tekst op de gedenksteen luidt: Ter
nagedachtenis aan de bevrijding van 's-Hertogenbosch in oktober 1944
met opperste dankbaarheid aan de dappere Britse soldaten van de 53e
Welsh divisie, vooral aan degenen die hun leven gaven voor onze
vrijheid. We zullen hen herdenken. Het Welsh kruis werd in 1985 aan
zijn kerk aangeboden als een blijvend symbool van vriendschap met
onze bevrijders en het Welsh-volk. Sindsdien is onze oprechte
relatie gegroeid dankzij de inspanningen van de stad en de stichting
's-Hertogenbosch van oktober 1944. Geloof, hoop en liefde. De
inwoners van 's-Hertogenbosch oktober 2019.
Allereerst zijn de namen van de bevrijders in kaart gebracht. Dit
kon niet gebeuren zonder het fantastische werk van de Stichting
October ’44. Na grondig onderzoek met de militaire instanties in
Wales is uiteindelijk het aantal gesneuvelden op 146 vastgesteld.
Zij zijn allen door het Stadsbestuur bij naam in de Roll of Honour het
herdenkingsraam in het Stadhuisstadhuis vereeuwigd wat nog eens geaccentueerd werd met de
naamgeving van The Royal Welsh brug symbolisch gedragen door de
namen van alle 146 Britse gesneuvelden.
|
