Stadswandeling

 Geschiedenis

 Binnendieze

 Sint-Janskathedraal

  Geschiedenis

  Het Interieur

  Het Exterieur

  De Kapellen

  De Ramen

  De Stille Omgang

  De Kerststal

  Diocesaan geloofsfeest

 's-Hertogenbosch

 Vestingstad in het groen

 Bossche wijken

 Oeteldonk

 Evenementen

Sint-Janskathedraal

De Kerststal

       

De geschiedenis van de Kerststal
        
Het kerstverhaal zoals wij dat kennen gaat terug tot de 4e eeuw, Er zijn afbeeldingen waarop Maria en Jezus en de Driekoningen zijn afgebeeld. Ook Maria met kind en op de achtergrond de os & ezel en drie wijzen met geschenken. Al vanaf de 5e eeuw werden op markten in heel Europa kerstspelen opgevoerd om mensen tot het Christendom te bekeren. Het kerstspel was eigenlijk een hulpmiddel om het kerstverhaal te vertellen aan mensen die niet konden lezen.
                

Franciscus van AssisiŽ (1182-1226) wordt gezien als de grondlegger van het kerstverhaal zoals wij dat nu kennen. Hij ondersteunde zijn evangelisatie door kerstverhaal visueel te maken door dieren in kerstvoorstelling te gebruiken. In 1223 kreeg hij van Paus Honorius III (1216-1227) toestemming om het kersttafereel met levende personen voor te stellen. Het werd een kerstspel opgevoerd in de bossen

van Greccio met kindje in een kribbe en levende dieren. Een schilder legde het tafereel vast in een kerk in Assisi. Deze schildering vormt de basis van alle latere kerststallen.
                

En dan verhaalt de legende:
Toen Franciscus het Evangelie zong en gekomen was bij de woorden "en legde hem neder in de kribbe", knielde hij neer om het geheim der menswording te overwegen en zie in zijn armen kwam een kindje, omstraald van schitterend licht. Het zijn dan ook de Franciscanen die de volksdevotie rondom het stalletje van Bethlehem wijd hebben verspreid.

       

In de 15e eeuw wordt de kerstkribbe vooral populair in Zuid-ItaliŽ, waar het gebruik ontstond een aantal beeldjes tegen een geschilderde achtergrond te plaatsen. Vanaf de 17e eeuw verspreidde het gebruik zich over SiciliŽ, Spanje, Portugal, Frankrijk (waar vanaf de 18e eeuw tot begin 19e eeuw in theaters en winkeletalages kribben werden opgesteld: de figuren daar omheen waren marionetten die door een inwendig mechanisme beweegbaar waren) en in Polen.

    

Ook in Nederland en BelgiŽ werd het gebruik van de kerststal populair. De oudste bekende kribben zijn die van Roermond (1370), Utrecht (1489), Delft (1502) en Weert (1520). Met Kerstmis wordt in veel kerken een kerststal neergezet. Vooral in grotere kerken zijn ze zijn vaak zeer uitgebreid en fraai. Hiermee wordt de boodschap dat God in het kerstkind mens is geworden, tastbaar gemaakt. In bijna iedere kerststal treffen we naast het kerstkind ook Maria, Jozef, een os en een ezel aan. De engel die de boodschap aan de herders verkondigt hangt vaak in de nok van de stal of grot. Wie het echt goed wil doen, plaatst het kindje pas in de kerstnacht in de kribbe, en daarna de herders en de drie wijzen.
             
Pas eind 18e eeuw werd kerstmis een echt familiefeest met in huis een kerststalletje en beelden van kindje jezus, Maria en Jozef, de os en ezel en de aanbidding door de drie wijzen. Over de historie van de kerststal in onze Sint Jan is niet zoveel bekend. De oudste foto die we hebben kunnen vinden dateert van 1948, toen nog met gipsenbeelden waren navenant de kerststal in de Sint Jan vormt een schakel in het vroegere traditionele 'stalletjes kijken'. Kinderrijke katholieke gezinnen gingen op zondagmiddag al lopend de stallen in de kerken af. De levensechte kerststal in de Sint Jan wordt iedere jaar weer opgebouwd.
            
De Kerststal zoals wij die nu kennen met opgezette dieren dateert waarschijnlijk uit de tijd van Plebaan J. van Susante (plebaan van 1945 tot 1970). Onder dhr. Finkers, kerststalbouwer vanaf 1979 tot en met 1999, is het arsenaal opgezette dieren sterk uitgebreid. In 2014 heeft kunstenares Nelleke de Noo haar stempel gedrukt op de kerststal en in 2015 was dat iconenschilder Geert HŁsstege. Daarna was er jaarlijks een thema waarmee de kerststal werd ontworpen.
         

De fotoreportage van kerststallen in de Sint-Janskathedraal:

             

  De Kerststal van 2005

  De Kerststal van 2006

  De Kerststal van 2007

  De Kerststal van 2008

  De Kerststal van 2009

  De Kerststal van 2010

  De Kerststal van 2012

home

Website informatieGastenboek

Foto's copyright © bij groetenuitdenbosch.nl