HomeStadswandelingGeschiedenisBinnendiezeSint-Jan's-HertogenboschBossche wijkenOeteldonkEvenementen

Uit de SchaduwVestigingwerkenBossche MarktenNatuurgebiedenPartnerstedenToeristische informatie

's-Hertogenbosch

Vestigingwerken

Aan de vesting van 's-Hertogenbosch is in elke eeuw gebouwd, veranderd, toegevoegd en afgebroken. Het doel is steeds om de vesting te laten voldoen aan de eisen van de betreffende tijd. De huidige vesting is dan ook een aaneenschakeling van bouwwensen en -technieken in verschillende tijden. De Bossche vesting in een notendopÖ De eerste stadsmuur is in de twaalfde eeuw gebouwd om de compacte handelsnederzetting te verdedigen. De muur telde enkele water- en landpoorten. De waterlopen eromheen functioneren als stadsgracht. Eind dertiende eeuw is buiten de stadsmuur bebouwing ontstaan. Dit vereist een nieuwe muur. Men besluit meteen ook een nieuwe stadsgracht te graven. Met de grond die daarbij vrijkomt, wordt de bouwgrond binnen de muur opgehoogd. Aan het einde van de vijftiende eeuw hebben vernieuwde wapens, zoals zware kannonnen, tot gevolg dat de oude dunne stenen muren niet langer voldoen. Weer wordt de Bossche vesting aangepast.

     

De muren worden verlaagd en verstevigd met aarden wallen. Daarnaast worden vijfhoekige bastions met kazematten gebouwd. Deze bastions hebben geen dode hoeken en kunnen ook goed worden verdedigd met strijkvuur. Geldgebrek en een minder grote vijandelijke dreiging leiden tot stopzetting van de verbetering en vernieuwing van de vesting. Vanaf 1580 proberen Staatse troepen zo'n 25 jaar lang

om 's-Hertogenbosch te veroveren. Pas als Breda in 1590 is ingenomen, neemt 's-Hertogenbosch maatregelen om de vesting te verbeteren. Verhoging en verbreding van de wallen, uitbreiding van het aantal wachthuisjes en versterking van de Orthenpoort moeten de vijand buiten de stad houden. Rond 1614 start de bouw van bastions die een stempel hebben gedrukt op het huidige uiterlijk van de stad. Naast de vestingmuren hebben ook het water om de stad en een linie van forten en versterkingen een verdedigende werking. Uiteindelijk valt 's-Hertogenbosch in 1629 in Staatse handen, waarbij de vesting grote schade oploopt. In 1697 maakt 's-Hertogenbosch samen met andere steden deel uit van het Zuidelijk Frontier. Dit is een grote linie die het hele land moet beschermen tegen vijandelijke

aanvallen. Allerlei plannen ter verbetering van de vesting worden gemaakt, maar van de uitvoering komt de eerste jaren niet veel terecht. In de jaren dertig en veertig van de achttiende eeuw wordt weer flink gerestaureerd aan de vesting. In 1794 wordt de stad ingenomen door de Fransen. In 1830 wordt de vesting in allerijl wat hersteld omdat 's-Hertogenbosch een rol speelt ter bescherming tegen de onafhankelijke staat BelgiŽ. Halverwege de negentiende eeuw blijkt de buitenkant van de vesting uitermate slecht. De buiten-schil van de muren wordt verwijderd. Ervoor in de plaats komt een bakstenen bekleding van 22 centimeter. De invoering van De Vesting-wet van 1874 maakt een einde aan de verdedigende rol van de Bossche vesting. 's-Hertogenbosch wordt een open stad, de vesting wordt ontmanteld. De stad kan uitbreiden! Grote delen van de vestingmuren blijven vanwege hun waterkerende functie in stand, de wallen worden beplant. In 1884 is aan de Groote Hekel een stoom-gemaal gebouwd, waarvan inmiddels alleen de fundamenten nog resten. Duidelijk is dat de vesting meer is dan alleen steen en aarde. Ook de stedenbouwkundige context, de ruimtelijke elementen op de wallen en de begroeiing dragen bij tot de waarde van de vesting. Al deze aspecten zijn meegenomen in het Ontwikkelingsplan 'Versterkt Den Bosch'

    

Extra info elders op het internet

      

Vestigingwerken over de vestingstad

's-Hertogenbosch.

            

  01. Bastion Sint Anthonie

  02. Beckerstoren

  03. Bastion Baselaar

  04. De Groote Hekel

  05. Bastion Oranje

  06. Bastion Vught

  07. Bastion Deuteren

  08. Sint Marie

  09. Bastion Oliemolen

  10. De Citadel deel 1

10a. De Citadel deel 2

  11. Toren achter de Zusters van Orthen

  12. Bastion Muntel

  13. De Halve Maan

 

   

VorigeHomeWebsite informatieLinksGastenboekVolgende

   

Foto's copyright © bij groetenuitdenbosch.nl