HomeStadswandelingGeschiedenisBinnendiezeSint-Jan's-HertogenboschBossche wijkenOeteldonkEvenementen

De Oude BinnenstadDe VestigingwerkenOeteldonkDe Bossche Wandeling

Stadswandeling

De Vestigingwerken

    

Na de Boombrug de Zuid Willemsvaart blijven volgen de huidige brug is gebouwd op een gedeelte van de onderbouw uit 1881 dat tevens het sluishoofd van een keersluis vormt in 1977 is de bovenste 2.50m van het metselwerk gesloopt en vervangen door een opbouw van gewapend beton het beton is zoveel mogelijk met metselwerk bekleed de bovenbouw van de huidige ophaalbrug is in staal uitgevoerd. Aan de overkant van het kanaal ongeveer waar nu de Citadel ligt lag vr 1629 een bastion het bastion aan de Boom dit verdween toen in 1639 de Staten Generaal besloten dat er een zogenaamd Blokhuis of Dwangburcht moest komen om de in hun ogen onbetrouwbare Spaansgezinde katholieke bevolking in toom te houden. Dit ging Frederik Hendrik veel te ver en hij maakte van de gelegenheid gebruik door het fort op een plaats bouwen waar het deel uitmaakte van de vestingwerken aan de stadszijde was echter wel een schootsveld nodig en daarom werd de stadswijk gelegen tussen de haven en de huidige Jan Heinsstraat afgebroken zo ontstond een plein dat op oude kaarten voorkomt als Esplanade maar de bevolking spreekt nu nog van 'De Plein'. Ook het fort Willem Maria zoals het officieel heette kreeg al spoedig de naam 'Papenbril' forten die een bepaald gebied beheersten kregen in die tijd vaker het achtervoegsel 'Bril' de

benaming 'Citadel' stamt uit de Franse tijd. Toen na 1874 de vesting werd ontmanteld is het plein volgebouwd de Citadel bleef als kazerne in gebruik en er kon nu ook een wachtlokaal aan de buitenzijde van het fort gebouwd worden. In dezelfde tijd is ook een bastion afgebroken nodig voor de verbreding van de Zuid-Willemsvaart.

  

     

Bij de Orthenbrug gaan we de kanaal over aan de rechterkant de ingang van de Citadel maar wij gaan door en voor de Muntelbrug rechtsaf langs de Kasterenwal. Tot in het begin van de 17de eeuw werd het kruit voor de verdediging der stad op verschillende plaatsen bewaard maar toen er in de bewaarplaats bij de Orthenpoort eens brand ontstaan was vond men het veiliger om een Kruithuis te bouwen als enige bewaarplaats van dat gevaarlijke spul. De zusters van St. Geertrui stonden een gedeelte van hun uitgestrekte tuin daarvoor af en Dr. Jan v.d. Weeg hen bouwde op dit terrein in 1618 ons Kruithuis met dat van Delft enigermate als voorbeeld. Er kwam

een door soldaten gegraven gracht omheen met een brug daarover en het geheel moet er volgens tijdgenoten goed hebben uitgezien tot 1742 heeft men er het kruit bewaard daarna werd het overgebracht naar een op het bastion Baselaar gebouwd kruitmagazijn.

   

         

   

  Plaquette restauratie stadsmuren december 1979

 

Het Kruithuis heeft sedert die tijd verschillende andere functies gekend het werd achtereenvolgens arsenaal, laboratorium, militair wapen- en kledingmagazijn. Het beeld van Jeroen Bosch heeft er in de laatste oorlog een veilige schuilplaats gevonden. Het is nu

fraai gerestaureerd maar helaas zonder gracht overigens is het 't enige Kruithuis dat in Nederland uit de 80-jarige oorlog is overgebleven.

  

   
Van de Kasterenwal en de Noordwal zijn de muren en de rondelen gerestaureerd bij het beleg van 1629 heeft deze wal een belangrijke rol gespeeld het Staatse leger viel niet alleen het Vughterbastion aan maar ook de Noordwal. Onder leiding van Ernst Casimier van Nassau een neef van Frederik Hendrik en stadhouder van Friesland wisten de Staatse troepen met hun schansen de wal te benaderen en er dreigde een bres in de wal te worden geschoten. De verdedigers hebben toen in allerijl een nieuwe aarden wal achter de bestaande wal opgeworpen bij deze werkzaamheden is bij gebrek aan man kracht een compagnie vrouwen ingezet. Deze dreigende doorbraak in de verdediging heeft ongetwijfeld een rol gespeeld bij het besluit van het stadsbestuur om toen het Vughterbastion veroverd was te capituleren. Op de verschillende rondelen langs de Kasterenwal en de Noordwal stonden voorheen molens de Kasterensmolen, van de Zusters van Orthen en bij het Kruithuis.

     

   

Na de Noordwal volgt de Muntelwal die met de Noordwal als vestingwerk het langst intact gebleven is de Muntelwal liet nog uitstekend de constellatie van die oude vestingmuren zien er was een buiten- en een binnenmuur. De kruin van elk muren was 42 cm breed maar naar onder werden zij steeds breder ter halverhoogte hebben wij nog een breedte kunnen waarnemen van 1.50 meter aan de voet moet dat minstens 2 meter geweest zijn. De ruimte tussen die muren werd opgevuld met zand dusdanig dat er nog een hoge wal boven de muren uitrees die was niet overal even hoog het varieerde van 15 tot 20 meter die wallen waren breed 36,20 meter. De huizen van de Muntelwal zijn op die oude vestingwal gebouwd.

De Vestigingwerken :12345

VorigeHomeWebsite informatieLinksGastenboekVolgende

   

Foto's copyright bij groetenuitdenbosch.nl